Edukacja

Edukacja zdrowotna, w tym również edukacja dotycząca chorób nowotworowych i chorób płuc ma szerzyć i promować wiedzę o nowotworach, powinna obejmować zarówno edukację osób zdrowych, osób z grupy podwyższonego ryzyka, osób chorych na nowotwory oraz ich najbliższych. Świadoma i skuteczna edukacja zdrowotna ma szansę doprowadzić do zmiany zachowania osób edukowanych i przyczynić się do wczesnego wykrycia choroby, szybkiego zdiagnozowania i rozpoczęcie optymalnego leczenia.

Materiały edukacyjne dla najmłodszych

Materiały, które cię zainteresują

Zdrowy styl życia

Zdrowy styl życia ma na celu zapewnić optymalne zdrowie oraz zminimalizować ryzyko zachorowania na choroby określane mianem chorób społecznych, do których zaliczamy schorzenia układu sercowo-naczyniowego (choroba niedokrwienna serca z powikłaniami takimi jak zawał serca, nadciśnienie tętnicze, miażdżyca ), cukrzycę typu 2, astmę oskrzelową oraz nowotwory.
Zasady zdrowego trybu życia:
  1. NIE PAL
  2. NIE BĄDŹ BIERNYM PALACZEM
  3. UTRZYMUJ PRAWIDŁOWĄ MASĘ CIAŁA
  4. PAMIETAJ O AKTYWNOŚCI FIZYCZNEJ
  5. JEDZ ZDROWO
  6. OGRANICZ ALKOHOL
  7. OGRANICZ EKSPOZYCJĘ NA SŁOŃCE
  8. ZADBAJ O ZDROWIE PSYCHICZNE
  9. WYSYPIAJ SIĘ
  10. REGULARNIE CHODŹ NA BADANIA PROFILAKTYCZNE
  11. ZADBAJ O SZCZEPIENIA OCHRONNE
RUCH TO ZDROWIE – CZY TYLKO OKLEPANY FRAZES?
Regularna aktywność fizyczna zapobiega nadwadze i wpływa pozytywnie na samopoczucie. Podczas ćwiczeń fizycznych krew szybciej płynie w naczyniach krwionośnych, dzięki czemu tkanki są lepiej ukrwione oraz dotlenione. Uwalniają się hormony szczęścia – endorfiny i serotonina, które poprawiają nastrój.
Ruch w zdrowym stylu życia

Każda forma aktywności fizycznej sprzyja zdrowiu. Wysiłek zapobiega nadmiernemu wzrostowi masy ciała, więc zmniejsza się ryzyko zachorowania na choroby związane z nadwagą lub otyłością takie jak choroby kardiologiczne i cukrzyca typu 2. Regularne ćwiczenia chronią przed nowotworami jelita grubego, piersi i błony śluzowej macicy. Prawdopodobne działanie ochronne działanie aktywności fizycznej występuje w przypadku raka płuca, wątroby, jajnika, prostaty, nerki i żołądka.

Przykłady:

  • Rak piersi: Wyniki badania z Holandii wskazują, że ćwiczenia wykonywane przez 90 minut dziennie (w porównaniu do 30 minut dziennie) powodują obniżenie ryzyka zachorowania na raka piersi po menopauzie o ok. 25 proc.
  • Rak błony śluzowej macicy:
    Ryzyko wystąpienia u osób bardzo aktywnych jest o 20 proc. niższe.
  • Rak jelita grubego:
    Siedzący tryb życia zwiększa ryzyko zachorowania na raka jelita grubego. Szacuje się, że osoby regularnie ćwiczące mają ryzyko zachorowania na ten nowotwór mniejsze o ok. 25 proc. niż osoby mało aktywne.
    Dane z 43 badań (prawie 70 tysięcy osób) wykazują, że ryzyko zachorowania na raka jelita grubego i błony śluzowej macicy jest związane z dużą ilością wolnego czasu spędzanego na oglądaniu telewizji. U mężczyzn siedzenie przez więcej niż 9 godzin dziennie podnosi ryzyko raka jelita grubego nawet o 61 proc. Inne badania pokazują, że siedzący tryb życia u kobiet zwiększa ryzyko zachorowania na raka jajnika lub piersi, a u mężczyzn na nowotwory prostaty.
CO MOŻESZ ZROBIĆ DLA SIEBIE?

Zacznij od mniej wymagających ćwiczeń i powoli zwiększaj ich intensywność, starając się z biegiem czasu włączać do swojego treningu coraz trudniejsze ćwiczenia. Minimum aktywności fizycznej to 30 minut każdego dnia, możesz podzielić to na trzy sesje po 10 minut lub dwie sesje po 15 minut. Codzienny cel do osiągnięcia to 60 minut ruchu o średniej intensywności lub 30 minut bardzo intensywnego wysiłku.

ZBILANSOWANA DIETA TO TWÓJ SUKCES

Najważniejszym elementem zdrowego stylu życia jest odpowiednio zbilansowana dieta, która dostarczy w odpowiednich ilościach nie tylko składników odżywczych (białka, tłuszcze i węglowodany), ale również błonnika, witamin i soli mineralnych.

Zdrowe odżywianie to spożywanie 5 posiłków w regularnych odstępach czasu (co 3-4 godziny). Śniadanie należy zjeść w ciągu 30 minut od wstania z łóżka ( takie postępowanie zmniejsza ryzyko stłuszczenia wątroby i rozwój insulinooporności ), a kolację do 2 godzin przed snem. W przeciwnym razie poziom przemiany materii zmniejszy się i rozwija się nadmiar tkanki tłuszczowej.

Najprostszym wskaźnikiem, który służy do oceny masy ciała, jest BMI (ang. Body Mass Index). Wskaźnik BMI oblicza się dzieląc masę ciała (w kilogramach) przez wzrost (w metrach) podniesiony do kwadratu. Prawidłowa masa ciała to BMI pomiędzy 18,5 a 24,9 kg/m².

Zdrowy sty życia

Otyłość po paleniu papierosów jest najważniejszym czynnikiem, który zwiększa ryzyko zachorowania na nowotwory złośliwe. Ryzyko rozwoju raka rośnie proporcjonalnie wraz ze wzrostem ilości tłuszczu w organizmie.

Nadwaga i otyłość powodują wzrost ryzyka rozwoju gruczolakoraka przełyku, raka jelita grubego i odbytnicy, nerki, trzustki, błony śluzowej macicy i piersi u kobiet po menopauzie. Ryzyko raka jelita grubego i odbytnicy wzrasta o 15 proc. u osób z nadwagą i o 32 proc. u osób otyłych. Istnieją różne możliwe przyczyny związku między nadmierną masą ciała i nowotworami. Jedną z nich są hormony (np. estrogen) uwalniane z komórek tkanki tłuszczowej, które mogą stymulować rozwój raka. Ponadto nadmiar tkanki tłuszczowej powoduje większą oporność na insulinę, a także zwiększa procesy zapalne w organizmie i podnosi poziom czynników wzrostu, co może inicjować rozwój nowotworów.
ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA – SKRÓT!
  • W prawidłowym żywieniu powinny przeważać produkty roślinne, z dużą ilością warzyw, owoców, nasion roślin strączkowych (fasola, groszek, soja, soczewica), pełnoziarnistym pieczywem i innymi produktami pełnoziarnistymi, jak makaron z mąki z pełnego przemiału, czy brązowy ryż. Powinny znaleźć się również umiarkowane ilości chudego mięsa (drobiu i ryb) oraz chudy nabiał. Niezbędne są także oleje roślinne (rzepakowy i oliwa), a także orzechy i nasiona.
  • Organizm człowieka nie potrafi magazynować tych cennych związków (np. witaminy C). Należy spożywać niewielkie ilości warzyw i owoców kilka razy w ciągu dnia, co najmniej 400-500 g w pięciu porcjach.
  • Błonnik pokarmowy to roślinne wielocukry i ligniny nie do końca trawione w przewodzie pokarmowym człowieka, czyli niestrawione części ścian komórek roślinnych. Błonnik reguluje trawienie, hamuje uczucie głodu, a także skraca kontakt szkodliwych substancji ze ścianami przewodu pokarmowego i zmniejsza ich wchłanianie.
  • Czerwone mięso, czyli wołowina, wieprzowina i baranina, zwiększa ryzyko raka jelita grubego, ale jest dobrym źródłem wielu składników odżywczych. Zalecana porcja to nie więcej niż 500 g tygodniowo.

Termin „mięso przetworzone” oznacza mięso wędzone, suszone, solone lub z dodatkiem chemicznych konserwantów. Są to m.in. wędliny i kiełbasy. Te produkty nawet w niewielkich ilościach zwiększają ryzyko raka jelita grubego, dlatego powinniśmy ich unikać.

  • Solenie jest niezdrowe, powinno się wykluczyć ją całkowicie albo używać jej w niewielkich ilościach.

Najczęściej źródłem soli są produkty spożywcze (pieczywo, wędliny, sery żółte), do których jest ona dodawana podczas obróbki technologicznej. Najlepszym sposobem na kontrolę ilości spożywanej soli jest przygotowywanie potraw w domu. Należy ograniczyć solenie podczas gotowania i nie dosalać jedzenia na talerzu.

  • Znaczna ilość energii zawarta w napojach słodzonych pochodzi z cukrów, które naturalnie w nich występują, albo są do nich dodawane. Częste ich picie sprzyja nadwadze i otyłości. Dlatego należy je ograniczyć, by zmniejszyć ryzyko nowotworów. To samo dotyczy produktów wysokoenergetycznych – wyrobów cukierniczych i słodyczy. Należy także unikać wysoko przetworzonych produktów spożywczych bogatych w cukier i tłuszcze zwierzęce jak produkty typu „fast food” i napoje słodzone.
PAMIĘTAJ!
  1. Wybieraj produkty spożywcze o niskiej zawartości kalorii. Wybieraj warzywa i owoce, które zawierają dużo wody i błonnika pokarmowego.
  2. Zwróć uwagę na wielkość porcji. Jedz wtedy, gdy odczuwasz głód i zakończ posiłek, zanim poczujesz się w pełni najedzony. Spożywając pokarmy o średniej i wysokiej zawartości kalorii, staraj się wybierać mniejsze porcje.
  3. Bądź aktywny fizycznie. Ogranicz czas spędzany na kanapie przed telewizorem lub komputerem. Uprawianie sportu nawet amatorsko pomaga spalać kalorie, które są zmagazynowane w postaci tkanki tłuszczowej. Aktywność fizyczna zwiększa tempo przemiany materii i powoduje wydzielania endorfin nazywanych hormonami szczęścia – a kto z nas nie chce czuć się szczęśliwy ? 🙂

Diety, które wyjdą Ci na zdrowie

Utrzymanie prawidłowej masy ciała pozwala w znacznym stopniu ograniczyć ryzyko zachorowania na raka. Jest to drugi po paleniu tytoniu najważniejszy czynnik ryzyka nowotworów.

Przy zachowaniu prawidłowej masy ciała – poza ryzykiem raka – maleje także ryzyko wystąpienia innych powikłań zdrowotnych powodowanych przez nadmiar tłuszczu zmagazynowanego w organizmie, na przykład chorób serca czy cukrzycy. Badania naukowe dowodzą, że ryzyko rozwoju raka rośnie proporcjonalnie wraz ze wzrostem ilości tłuszczu w organizmie.

Zdrowa dieta

Nadwaga i otyłość zwiększają ryzyko rozwoju takich nowotworów, jak gruczolakorak przełyku, rak jelita grubego i odbytnicy, nerki, trzustki, błony śluzowej macicy oraz rak piersi (u kobiet po menopauzie). Z badań naukowych wynika, że w przypadku raka jelita grubego i odbytnicy, ryzyko zachorowania wzrasta o 15% u osób z nadwagą i o 32% u osób otyłych w porównaniu do osób o prawidłowej masie ciała.

Pamiętaj, że ograniczenie nadmiernej masy ciała i powrót do prawidłowej wagi zmniejsza ryzyko zachorowania nie tylko na nowotwory, ale pozwala także obniżyć ryzyko rozwoju innych chorób, takich jak choroby układu krążenia i cukrzyca.
Źródło :Europejski Kodeks Walki z Rakiem”

Sprawdź diety polecane przez specjalistów

Zasady diety podstawowej

Dieta podstawowa to zbiór zaleceń dietetycznych dla chorych nie wymagających żadnych szczególnych zaleceń żywieniowych. Zalecenia bazują na piramidzie zdrowego człowieka oraz na zaleceniach z dietoprofilaktyki chorób nowotworowych
  • Regularne spożywanie posiłków o niewielkiej objętości – 5 x dziennie: śniadanie, II śniadanie, obiad, podwieczorek, kolacja (na ok. 2 h przed snem).
  • Technologia przygotowywania potraw: gotowanie na parze, gotowanie w wodzie, pieczenie bez obsmażania w naczyniu żaroodpornym szklanym lub ceramicznym, duszenie bez obsmażania.
  • Nie przekraczaj ilości 500g mięsa czerwonego przetworzonego na tydzień
  • Wybieraj pełnoziarniste produkty zbożowe, ogranicz spożycia białego pieczywa i słodyczy. Zwykły biały cukier można zamienić na cukier brzozowy lub stewię.
  • Między posiłkami woda niegazowana, herbata czarna, zielona, biała, herbatki owocowe bez cukru.
  • Spożywanie ryb 2-3 razy w tygodniu, a szczególnie tłustych ryb morskich ze względu na występowanie w nich kwasów tłuszczowych omega-3.